Trefdag Over koetjes en kalfjes verstrekt kennis en innovatie in de melkveehouderij

04/02/2019

In navolging van vijf succesvolle trefdagen voor varkenshouders bracht Inagro vrijdag ook de West-Vlaamse melkveehouders samen in de tweejaarlijkse trefdag Over koetjes en kalfjes. Met een dag vol praktische informatie, nieuwe inzichten en interessante ontmoetingen wil het onderzoekscentrum de melkveesector versterken. “Dat het evenement op korte termijn volzet was, toont de nood aan kennis en netwerking voor melkveehouders duidelijk aan”, vertelt afgevaardigd bestuurder Mia Demeulemeester trots.

Voor de eerste editie van Over koetjes en kalfjes zakten 140 melkveehouders op 1 februari af naar Beitem. Het programma vol leer- en netwerkmogelijkheden, een formule die al haar nut bewees op de jaarlijkse trefdagen van de VarkensAcademie, trok aan. “Want meer dan een week voordien was het evenement al helemaal volzet”, klinkt het bij Inagro. “Dat toont de nood aan kennis en netwerking aan.” Een deelnemende melkveehouder beaamde: “Ik pikte heel wat tips op waarmee ik mijn bedrijfsvoering verder kan verbeteren. Het is ook goed om eens op een ontspannen manier met collega’s te kunnen praten.”



Lichaamstaal van de koe

Gedeputeerde Bart Naeyaert verwelkomde de deelnemers, gaf mee dat hij opgroeide op een melkveebedrijf en uitte zijn tevredenheid over het initiatief van Inagro. De dag startte met een plenair deel met twee gastsprekers. “Tijdens deze eerste editie zoomen we eerst in op het welzijn van de koe vanuit een technische en ethische invalshoek”, vertelt Isabelle Vuylsteke, onderzoeksleider rundvee en varkens bij Inagro. “We zijn blij daarvoor Joep Driessen van DVM te mogen verwelkomen.”


In zijn plenaire uiteenzetting leerde hij melkveehouders te kijken naar de lichaamstaal van de koe en dat te vertalen naar concrete managementacties. Een belangrijke tip van Joep Driessen is koeien zoveel mogelijk te laten vreten en rusten. Elke koe moet één vreetplaats hebben, die minstens 70 cm breed is. Ervaringen uitwisselen met collega’s, waar Inagro werk van maakt in studieclubs, beveelt Driessen sterk aan.

 

Dialoog met de consument

Aansluitend bracht Stef Aerts van Odisee zijn toelichting Een koe is geen cavia: waarom spreken met consumenten zo moeilijk is. Daarin leerde hij melkveehouders om in dialoog te gaan met consumenten. Hij overtuigde de deelnemers om op een positieve manier om te gaan met vragen. “Zorg ervoor dat je jezelf begrijpt vooraleer je begrip vraagt”, klonk het. “Zeg wat je doet, en waarom. Heb geen schrik van vragen.”

Aerts vergeleek de situatie van de melkveehouders met die van studenten tijdens hun examens: “Een antwoord niet weten, bezorgt je een vervelend gevoel. Als je niet kan verwoorden waarom je iets op een bepaalde manier doet, dan is het lastig om consumenten een goed antwoord te bieden.”

  

Van voeders samenstellen tot stressvrij omgaan met dieren

Na de lunch konden de deelnemers kiezen uit zes technische onderwerpen, gaande van voeders samenstellen tot stressvrij omgaan met dieren. Eddy Decaesteker leerde melkveehouders hoe ze krachtvoeder kunnen besparen zonder in te boeten aan productie. “Eerst streef je naar een goede melkproductie, in combinatie met goede gehalten. Daarna ga je na of je het voedersaldo nog verder kunt optrekken met een goedkoper rantsoen.”

Via haar onderzoek verbetert Leen Vandaele (ILVO) de jongvee-opfok en het transitiemanagement om de methaanuitstoot per liter melk te verlagen. “Zo kunnen we de uitstoot tot 3,6 % verminderen op bedrijfsniveau”, vertelde ze enthousiast. Leen haalde ook aan dat broeikasgassen nodig zijn als isolerend ‘deken’ rond de aarde. “Zonder broeikasgassen zou de temperatuur op aarde -15 °C zijn.”

Dominique Huits (Inagro) ging dieper in op waterbehandeling op landbouwbedrijven. Omdat leidingwater op een melkveebedrijf gemiddeld 2 euro/m³ kost, streven melkveehouders best naar een maximale kost van 1,5 euro/m³ voor alternatief drinkwater. “De locatie bepaalt welke alternatieve waterbron interessant is voor jouw bedrijf. Als je wil investeren in een waterbehandelingstechniek, dan bekijk je vooraf best de installatie- en werkingskosten.”

Bij omschakeling naar bio is het belangrijk om vooraf voldoende info in te winnen. “Neem je tijd voor je beslist”, raadde Sander Van Haver (Bio Zoekt Boer) aan. “Je hebt ook best wat akkerbouwersbloed in je”, suggereerde Johan Boussemaere, die recent omschakelde naar bio.

Joep Driessen gaf in de namiddag tips om koeien op een stressvrije manier te verplaatsen. Zo blijkt dat een koe twee keer zo traag stapt als een mens. “Wil je parallel naast de koe lopen, dan kan je best voor of achter de schouder van de koe lopen”, gaf hij mee. Driessen raadde de deelnemers ook aan om vaarzen een tot twee maanden voor de afkalving een week in de kudde te laten lopen. Zo heeft het dier veel minder stress na de afkalving.

Geert Haesaert (Universiteit Gent) sprak over mycotoxines. “Als een maïsperceel aangetast is, haksel het dan tijdig”, klonk het. “Een week te laat hakselen zorgt al voor een duidelijke verhoging van mycotoxines.” Verder kan voldoende vruchtafwisseling het probleem helpen bestrijden. Bepaalde mycotoxines worden afgebroken in de pens. Helaas leidt dat soms tot nog giftigere metabolieten.


 

Melkveebedrijven weerbaar maken

Al meer dan vijftien jaar zet Inagro zich in voor de melkveesector. “Via onderzoek, demonstraties op melkveebedrijven, uitwisseling van ervaring in kleine groepjes en individueel advies op maat verbeteren we de technische en economische bedrijfsvoering”, vertelt afgevaardigd bestuurder Mia Demeulemeester.

 De ervaring van Inagro leert dat melkveehouders behoefte hebben aan onafhankelijke informatie, advies en begeleiding om hun complexere bedrijfsvoering te evalueren en gericht bij te sturen. “Net daarom steunt de Provincie West-Vlaanderen gerichte acties, zoals deze trefdag”, vult Bart Naeyaert aan, gedeputeerde voor Landbouw en Visserij. Deelnemers gingen dan ook naar huis met praktische kennis die ze meteen kunnen inzetten op hun bedrijf.

 

Praktijkervaring grote troef in projecten en bedrijfsbegeleiding

Dankzij de jarenlange traditie van nationale en internationale samenwerking met diverse partners kan Inagro anticiperen op de evoluties in de melkveehouderij. Daarbij is er aandacht voor zowel de klassieke als de innovatieve melkveethema’s. “Denk bijvoorbeeld aan de ondersteuning in de omschakeling naar biologische melkveehouderij”, vertelt Isabelle Vuylsteke. Op vandaag lopen ook onderzoeks- en demoprojecten met onderwerpen als levensduur, efficiëntere voedervalorisatie, transitiemanagement en klauwgezondheid.

Naast onderzoeksprojecten voor de verdere verduurzaming van de sector leggen de experts melkveehouderij zich ook toe op individueel advies. Daarin ligt de focus op persoonlijke begeleiding en de opvolging van bedrijfsprestaties via kengetallen. De wisselwerking tussen onderzoek en advies werkt productief, zo blijkt. “De grootste troef van onze begeleiding is de combinatie van praktijkervaring en gericht onderzoek”, legt bedrijfsadviseur Eddy Decaesteker uit. “Problemen uit de praktijk nemen we op als vraagstuk in projecten. De resultaten leveren dan weer bijkomende kennis voor de sector.”


Wat brengt de toekomst?

Net als in andere regio’s zet de evolutie naar een gespecialiseerde melkveehouderij zich in West-Vlaanderen door. Om hun toekomst veilig te stellen, moeten melkveebedrijven dan ook duurzaam werken. Inagro heeft de ambitie om verder te groeien en meer bedrijven te voorzien van kennis en advies. Het aanbod aan studiedagen en studieclubs is te vinden op www.inagro.be en in de wekelijkse nieuwsbrief. De volgende editie van de trefdag Over koetjes en kalfjes is gepland op de eerste vrijdag van februari 2021.



Voor meer info http://inagro.be/overkoetjesenkalfjes#derdetrefdagpresentaties